سپس مىفرماين : ايلاج شخص ياد شده در حالى زنا محسوب مىشود كه مولج و ادخال‌كننده عالم به تحريم بوده و در فعلى كه از او صادر مىشود مختار باشد . قوله : و فيه فصول : ضمير در [ فيه ] به كتاب الحدود راجعست . قوله : اى ادخال الذكر : مقصود از [ ذكر ] جنس ذكور بوده اعمّ از اينكه بالغ باشد يا نابالغ . قوله : بل مطلق الانثى : يعنى اگرچه بالغه نباشد . قوله : قبلا كان او دبرا : ضمير در [ كان ] به فرج راجعست . قوله : محرّمة عليه : كلمة [ محرّمة ] صفت است براى [ امرئه ] و ضمير در [ عليه ] به [ الذكر البالغ الخ ] راجعست . قوله : من غير عقد نكاح بينهما : يعنى بين الذّكر و المرئة . قوله : و لا ملك من الفاعل للقابل : مقصود از [ قابل ] مفعول يعنى زن مىباشد . قوله : و لا شبهة موجبة لاعتقاد الحلّ : مثل اينكه مرد در تاريكى زن اجنبيّه‌اى را با همسرش اشتباه كرده و به گمان اينكه حليله او است با وى تماس پيدا كند . قوله : قدر الحشفة : كلمه [ حشفه ] بفتح حاء و شين و فاء سر آلت رجوليّت تا ختنه‌گاه را مىگويند . قوله : مفعول المصدر : مقصود از مصدر [ ايلاج ] مىباشد . قوله : المصدّر به : يعنى مصدرى كه در صدر عبارت قرار گرفته قوله : و يتحقق قدرها : يعنى قدر الحشفة .